مصطفى النوراني الاردبيلي

278

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

كمى تند و خوش برگش تا اندازه‌اى مستدير و نرم است رشته‌هاى زياد دارد و همه از يك بيخ برخاسته‌اند ، نوعى ديگر از زراوند هست كه آن را نر و مقابل غلتان ماده دانند و فطولندس خوانند اين نوع داراى برگهايى است از برگ غلتان درازتر و شاخه‌هايش باريك و به اندازه يك وجب طول دارند و گل زراوند نر بنفش رنگ است . تركيبات شيميايى : از نظر تركيب شيميايى : در نوع هندى آن a . indica كه مورد تجزيه و مطالعه قرار گرفته مواد زير يافت مىشود : ريشه گياه داراى يك ماده متبلور احتمالا يك گلوكوزيد و يك ماده عامل تلخ با طبيعت گلوكوزيدى به نام ايزوآريستولوچيك اسيد و ماده آلانتوان و در حدود 05 / 0 درصد آلكالوئيد ، آريسترلوچين و اسانس روغنى فرّار ، شامل تركيبات كاربونيل و مقدار خيلى كمى روغنى با بوى ايزووانيلين كه در حدود 52 / 0 درصد ريشه را تشكيل مىدهد ، مىباشد . خواص و كاربرد : زرآوند و ريشه آن از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است و از نظر خواص معتقدند كه : ترياق سموم نباتى و حيوانى است ، از جمله براى سم مار كبرى ترياق مؤثرى است ، باز كننده گرفتگىها و انسداد مجارى عروق و مدرّ است و قاعده‌آور ، كرم كدو را مىكشد و براى پاك كردن رحم و اخراج جنين بسيار مفيد است ، اگر با سكنجبين خورده شود براى طحال نافع است و اگر 5 گرم آن با شراب عسلى خورده شود براى صرع و كزاز و ضعف احشا مفيد است و به عنوان مسهل بلغم مىباشد . « 1 » زداينده ، لطافت بخش باز كننده ، نازك كننده با كشش كه خار و پيكانها را جذب

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 360 .